Monday, June 1, 2026

Calcaneal Spur म्हणजे काय?

 


Calcaneal Spur म्हणजे काय?

Calcaneal Spur (टाचेतील हाडाचा काटा) म्हणजे टाचेच्या हाडावर (Calcaneus) कॅल्शियम साचल्यामुळे तयार होणारी हाडाची वाढ (Bony Projection) होय. हा काटा एक्स-रेमध्ये दिसतो. अनेकदा यासोबत Plantar Fasciitis देखील आढळते.

लक्षणे

  • सकाळी उठल्यावर टाचेत तीव्र वेदना
  • चालताना किंवा उभे राहिल्यावर टाच दुखणे
  • बराच वेळ बसल्यानंतर उठल्यावर वेदना वाढणे
  • टाचेखाली टोचल्यासारखे वाटणे
  • चालण्यास त्रास होणे

कारणे

  • जास्त वजन (Obesity)
  • दीर्घकाळ उभे राहण्याची नोकरी
  • चुकीचे किंवा कठीण सोलाचे footwear
  • सतत धावणे किंवा जास्त व्यायाम
  • वयानुसार होणारे बदल
  • सपाट पाय (Flat Foot) किंवा High Arch

तपासण्या

  • X-Ray Foot
  • आवश्यक असल्यास USG किंवा MRI

होमिओपॅथिक व्यवस्थापन

होमिओपॅथीमध्ये रुग्णाच्या संपूर्ण लक्षणांनुसार औषध निवडले जाते. खालील औषधे काही रुग्णांमध्ये उपयुक्त ठरू शकतात:

Calcarea Fluorica

  • हाडांवरील वाढ, कॅल्शियमचे असंतुलन
  • दीर्घकालीन टाचेच्या वेदनांमध्ये

Ruta Graveolens

  • स्नायू, लिगामेंट व टेंडनच्या ताणामुळे होणाऱ्या वेदना
  • चालल्यावर वाढणाऱ्या वेदना

Rhus Toxicodendron

  • सुरुवातीला हालचालीने वेदना, चालल्यावर थोडा आराम

Hekla Lava

  • हाडांची वाढ (Exostosis), Heel Spur साठी पारंपरिकपणे वापरले जाणारे औषध

Bryonia Alba

  • हालचालीने वेदना वाढणे, विश्रांतीने आराम

जीवनशैली सल्ला

 वजन नियंत्रणात ठेवा
 मऊ सोलाचे व योग्य आकाराचे footwear वापरा
 Heel Pad किंवा Orthotic Support वापरा
 पाय व पोटरीचे Stretching Exercises करा
 दीर्घकाळ उभे राहणे टाळा

Tuesday, May 26, 2026

पावसाळा आणि मुलांची काळजी

 


पावसाळा आणि मुलांची काळजी

निरोगी बालपणासाठी पालकांनी घ्यावयाची विशेष खबरदारी

पावसाळा हा निसर्गाला नवसंजीवनी देणारा ऋतू असला तरी लहान मुलांच्या आरोग्यासाठी तो काही प्रमाणात आव्हानात्मकही ठरतो. वातावरणातील आर्द्रता, दूषित पाणी, थंडी आणि संसर्गजन्य आजार यामुळे मुलांमध्ये सर्दी, खोकला, ताप, पोटाचे विकार आणि त्वचेच्या समस्या वाढू शकतात. त्यामुळे पालकांनी या काळात विशेष काळजी घेणे अत्यंत आवश्यक आहे.

१. स्वच्छतेची सवय लावा

पावसाळ्यात जंतुसंसर्ग वेगाने पसरतो. त्यामुळे मुलांना वारंवार हात धुण्याची सवय लावावी. बाहेरून आल्यावर, जेवणापूर्वी आणि शौचालयानंतर हात साबणाने स्वच्छ धुणे आवश्यक आहे.

२. उकळलेले किंवा शुद्ध पाणी द्या

दूषित पाण्यामुळे टायफॉईड, अतिसार आणि पोटदुखीचे त्रास होऊ शकतात. मुलांना नेहमी उकळलेले किंवा फिल्टर केलेले पाणीच द्यावे.

३. पौष्टिक आहार महत्वाचा

मुलांची रोगप्रतिकारक शक्ती वाढवण्यासाठी ताजे फळे, भाज्या, सूप, दूध आणि घरगुती पौष्टिक पदार्थ द्यावेत. जंक फूड आणि बाहेरील पदार्थ टाळावेत.

४. ओले कपडे लगेच बदला

पावसात भिजल्यानंतर मुलांचे कपडे लगेच बदलणे गरजेचे आहे. ओले कपडे दीर्घकाळ राहिल्यास सर्दी, ताप आणि त्वचारोग होण्याची शक्यता वाढते.

५. डासांपासून संरक्षण करा

पावसाळ्यात डासांची संख्या वाढते. त्यामुळे डेंग्यू, मलेरिया यांसारख्या आजारांचा धोका असतो. मुलांना पूर्ण बाह्यांचे कपडे घालावेत आणि घराभोवती पाणी साचू देऊ नये.

६. पायांची स्वच्छता राखा

चिखल आणि पाण्यात खेळल्यानंतर मुलांचे पाय स्वच्छ धुवावेत. बुरशीजन्य संसर्ग टाळण्यासाठी पाय कोरडे ठेवणे आवश्यक आहे.

७. पुरेशी झोप आणि व्यायाम

योग्य झोप आणि हलका व्यायाम मुलांच्या आरोग्यासाठी अत्यंत उपयुक्त असतो. घरात खेळ, योग किंवा हलके व्यायाम यामुळे मुले सक्रिय राहतात.

निष्कर्ष

पावसाळा आनंददायी असला तरी योग्य काळजी घेतल्यासच मुलांचे आरोग्य सुरक्षित राहू शकते. स्वच्छता, पौष्टिक आहार आणि वेळेवर उपचार या गोष्टींना प्राधान्य दिल्यास मुलांना निरोगी आणि आनंदी पावसाळ्याचा अनुभव देता येईल.

“सावध पालक, निरोगी बालपण!”

Thursday, March 26, 2026

उन्हाळा सुट्टी आणि लहान मुलांची काळजी



 उन्हाळ्याच्या सुट्ट्या म्हणजे मुलांसाठी मजा, पण पालकांसाठी काळजी घेण्याची जबाबदारीही तितकीच महत्त्वाची असते. उष्णतेमुळे लहान मुलांना त्रास होऊ शकतो, म्हणून खाली काही सोप्या आणि उपयुक्त टिप्स दिल्या आहेत:


☀️ १. पाण्याचे प्रमाण वाढवा

मुलांना वारंवार पाणी, लिंबूपाणी, ताक, नारळपाणी द्या.
डिहायड्रेशन टाळण्यासाठी दिवसातून अनेक वेळा द्रव द्या.


🍉 २. हलका आणि पौष्टिक आहार

कलिंगड, खरबूज, काकडी, फळांचे ज्यूस असे थंड आणि पचायला हलके पदार्थ द्या.
जड, तेलकट आणि तिखट पदार्थ टाळा.


👕 ३. सैल आणि कापडी कपडे

कॉटनचे हलके, सैल कपडे वापरा. यामुळे घाम कमी होतो आणि त्वचा सुरक्षित राहते.


🌳 ४. बाहेर खेळण्याची वेळ

सकाळी लवकर किंवा संध्याकाळी खेळायला पाठवा.
दुपारी ११ ते ४ या वेळेत बाहेर जाणे टाळा.


🧴 ५. त्वचेची काळजी

सनस्क्रीन (मुलांसाठी योग्य), टोपी, छत्री वापरायला सांगा.
घामामुळे होणाऱ्या पुरळांपासून बचाव करा.


🛁 ६. स्वच्छता आणि थंडावा

दररोज आंघोळ करणे, थंड पाण्याने चेहरा धुणे यामुळे शरीर थंड राहते.


💤 ७. पुरेशी झोप

उन्हाळ्यात मुलांना पुरेशी झोप मिळणे खूप गरजेचे आहे.
दुपारी थोडी विश्रांती (nap) घेऊ द्या.


🦟 ८. कीटकांपासून संरक्षण

डासांपासून बचावासाठी मच्छरदाणी किंवा क्रीम वापरा.


⚠️ लक्षात ठेवा:

  • मुलांना चक्कर, उलटी, जास्त घाम, थकवा वाटल्यास लगेच डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.
  • ही लक्षणे Heat Stroke ची असू शकतात.